Κάνει καλό ο καφές στην υγεία μας;;

Πολλοί άνθρωποι έχουν μάθει να πίνουν καφέ περισσότερο σαν μια ευχάριστη συνήθεια παρά από γνώση. Για άλλους δε είναι μία μορφή ιεροτελεστίας η οποία πρέπει να επαναλαμβάνεται σε συγκεκριμένες ώρες. Πέραν αυτών όμως η επιστήμη τι λέει; Κάνει καλό ο καφές και σε τι ποσότητα;

Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2: Η μέτρια κατανάλωση καφέ συνδέεται με μειωμένα ποσοστά (μη ινσουλινοεξαρτώμενου) σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Κι ενώ ο μηχανισμός δράσης είναι ακόμη υπό μελέτη, διατυπώνεται η υπόθεση ότι οι αντιοξειδωτικές ουσίες, που βρίσκονται στον καφέ, είναι εν μέρει υπεύθυνες.Μια μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο 2011 στο περιοδικό Journal of Agricultural and Food Chemistry, εντόπισε πως δύο συστατικά του καφέ, το καφεϊκό και το χλωρογενικό οξύ, αναστέλλουν το σχηματισμό ενός αμυλοειδούς πολυπεπτιδίου των παγκρεατικών νησιδίων (misfolded hIAPP) που συνδέεται με την ανάπτυξη του διαβήτη τύπου 2.

Μια γερμανική μελέτη του 2011, που δημοσιεύθηκε στο Journal of ​Molecular Nutrition & Food Research διαπίστωσε ότι ο σκούρος καβουρδισμένος (dark roasted) καφές ήταν πιο αποτελεσματικός στη βελτίωση της αντιοξειδωτικής δυναμικής των ερυθρών αιμοσφαιρίων σε υγιείς εθελοντές, σε σύγκριση με τον ελαφρά καβουρδισμένο (light roasted) καφέ.

Επιπλέον, φαίνεται τόσο o κανονικός (με καφεΐνη), όσο και ο ντεκαφεϊνέ καφές έχουν ευεργετικές επιπτώσεις στο λιπώδη ιστό και την ομαλή λειτουργία του ήπατος, όπως αναφέρθηκε από τους ερευνητές του Χάρβαρντ, στο Nutrition Journal.

Νόσοι Alzheimer’s και Parkinson’s: Η καφεΐνη φαίνεται να παρεμβαίνει στην παραγωγή των μη φυσιολογικών πρωτεϊνών στον εγκέφαλο, που συνήθως συνδέεται με την ανάπτυξη της νόσου του Alzheimer.

Σε μελέτες σε ζώα, η καφεΐνη έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να αναστρέψει τη γνωστική δυσλειτουργία και να μειώσει τα επίπεδα των πρωτεϊνών αυτών.Φιλανδοί ερευνητές ανέφεραν σε άρθρο του Journal of Alzheimer’s Disease ότι η κατανάλωση 3 έως 5 φλιτζανιών καφέ την ημέρα, σε μέση ηλικία, συσχετίστηκε με 65% μειωμένο κίνδυνο άνοιας ή νόσου του Alzheimer, αργότερα στη ζωή. Δυο χρόνια μετά, στο ίδιο περιοδικό, δημοσιεύθηκε ότι η μακροχρόνια κατανάλωση καφέ ή τσαγιού συσχετίζεται με μέτρια μειωμένο συντελεστή γνωστικής έκπτωσης μεταξύ των ηλικιωμένων γυναικών.Ευρήματα από διάφορες μελέτες συγκλίνουν στο ότι η κατανάλωση καφέ συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο της νόσου του Parkinson.

Αθλητική απόδοση: Μια μέτρια ποσότητα του καφέ πριν από την άσκηση έχει αποδειχθεί ότι συμβάλλει στη βελτίωση των επιδόσεων και της αντοχής. Με άλλα λόγια, μάς επιτρέπει να ασκούμαστε πιο έντονα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Ένα άρθρο του 2008, στο περιοδικό Journal of Applied Physiology, Nutrition and Metabolism αναφέρει ότι πρόσληψη καφεΐνης κυμαίνεται μεταξύ 200 mg και 800 mg ανά ημέρα, μεταξύ κάποιων ελίτ Καναδών αθλητών (όταν ένα φλιτζάνι καφέ περιέχει περίπου 130 mg καφεΐνης).

Επιλογή χαμηλών ή μηδέν θερμίδων: Ο καφές είναι μια πολύ πιο λιτή επιλογή, σε σχέση με ένα κομμάτι κέικ ή σοκολάτας. Ειδικά τις πρώτες απογευματινές ώρες, που συνήθως αναζητούμε οτιδήποτε έχει γλυκιά γεύση. Από μόνος του ο καφές – χωρίς ζάχαρη – δεν έχει θερμίδες, ενώ έχει και τη «μαγική» ικανότητα να μας αποσπάει από… το κυνήγι του γλυκού.Αντιοξειδωτικά:Φαίνεται λοιπόν ότι τα αντιοξειδωτικά στοιχεία του καφέ είναι αρκούντως ευεργετικά για τον οργανισμό μας. Μια μέτρια ποσότητα, 2-3 κούπες καφέ την ημέρα, μάς παρέχει όλα τα προαναφερθέντα οφέλη.

Να σημειωθεί ότι η μεγαλύτερη κατανάλωση συνοδεύεται από παρενέργειες που αφορούν το κεντρικό νευρικό και το καρδιαγγειακό σύστημα. Εάν δεν πίνετε καφέ, τα φρούτα και τα λαχανικά παραμένουν η καλύτερη πηγή για αντιοξειδωτικά στοιχεία στη διατροφή σας.

Βρήκαν το γονίδιο της αϋπνίας και κόβει χρόνια απ’ τη ζωή...

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Ροκφέλερ με επικεφαλής τον δρα Νικόλα Σταυρόπουλο
εντόπισαν ένα «γονίδιο αϋπνίας», το οποίο επίσης μειώνει το προσδόκιμο επιβίωσης.
Πειράματα σε δροσόφιλες (ή μυγάκια των φρούτων) έδειξαν πως όσες έφεραν μία μεταλλαγή στο γονίδιο αυτό, το οποίο οι επιστήμονες ονόμασαν insomniac, κοιμόντουσαν... κατά δύο τρίτα λιγότερο απ’ ό,τι το φυσιολογικό – και επίσης είχαν πολύ μικρότερο προσδόκιμο επιβίωσης.

Προγενέστερες μελέτες έχουν δείξει πως ιδίως οι άντρες έχουν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν πρόωρα εάν πάσχουν από χρόνια έλλειψη ύπνου, η οποία συσχετίζεται με προβλήματα υγείας όπως η υπέρταση και ο διαβήτης.

Οι επιστήμονες που πραγματοποίησαν τη νέα μελέτη λένε πως, μολονότι μυγάκια και άνθρωπος λίγο μοιάζουν όσον αφορά τον τρόπο ζωής, οι μηχανισμοί του ύπνου και της αγρυπνίας είναι πολύ όμοιοι μεταξύ τους.

«Ο ύπνος είναι μία ουσιώδης συμπεριφορά σε όλα τα ζώα, αλλά από επιστημονικής πλευράς ξέρουμε λίγα γι’ αυτόν», δήλωσε ο κ. Σταυρόπουλος. «Η νέα μελέτη παρέχει αρκετά νέα στοιχεία για τον πως ρυθμίζεται ο ύπνος σε μοριακό επίπεδο και θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμη για την κατανόηση και την θεραπεία των διαταραχών ύπνου στον άνθρωπο».

Κλωνοποιώντας και ελέγχοντας το γονίδιο σε περισσότερες από 20.000 δροσόφιλες, οι ερευνητές εντόπισαν έναν εντελώς νέο μηχανισμό ρύθμισης του ύπνου.

Χρησιμοποιώντας μία υπέρυθρη ακτίνα για να δουν ένα οι δροσόφιλες κοιμόντουσαν, οι επιστήμονες ανακάλυψαν πως όσες έφεραν το μεταλλαγμένο γονίδιο κοιμόντουσαν κατά μέσον όρο επί 317 λεπτά την ημέρα αντί για τα 927 λεπτά που κοιμόντουσαν τα έντομα με το φυσιολογικό γονίδιο.

Οι μεταλλαγμένες δροσόφιλες κοιμόντουσαν επίσης συνεχόμενα επί λιγότερη ώρα, ενώ ξυπνούσαν πιο συχνά στη διάρκεια του ύπνου.

«Τα ευρήματά μας δείχνουν μια δραματική απώλεια τόσο στη διάρκεια του ύπνου όσο και στην ικανότητα των εντόμων να παραμείνουν κοιμισμένα, όταν τελικά κατόρθωναν να κοιμηθούν», είπε ο κ. Σταυρόπουλος.

«Αυτό όμως που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε αυτό το γονίδιο της αϋπνίας, είναι ότι λειτουργεί μέσω ομοιοστατικών μηχανισμών και όχι μέσω των καλά μελετημένων μηχανισμών του βιολογικού ρολογιού, οι οποίοι σχετίζονται με τον ύπνο και επηρεάζουν τον οργανισμό ανεξάρτητα από την ώρα της ημέρας».

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι το γονίδιο δρα εξουδετερώνοντας συγκεκριμένες πρωτεϊνες των κυττάρων του εγκεφάλου, οι οποίες συμβάλλουν στην έναρξη του ύπνου.

Προσδόκιμο επιβίωσης

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ακόμη ότι οι δροσόφιλες με το μεταλλαγμένο γονίδιο είχαν κατά το ένα τρίτο μειωμένο προσδόκιμο επιβίωσης.

Όταν όμως αφαίρεσαν το γονίδιο από τα νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου τους – αφήνοντάς το όμως στο υπόλοιπο ζώο – η διαφορά στη διάρκεια της ζωής εκμηδενίστηκε. Τα έντομα εξακολουθούσαν να κοιμούνται λίγο και ανήσυχα, αλλά ζούσαν εξίσου πολύ με τις φυσιολογικές δροσόφιλες.

«Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι ο ύπνος μπορεί να “αποκοπεί” από το προσδόκιμο επιβίωσης, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι διαταραχές του ύπνου δεν πρέπει κατ’ ανάγκην να επηρεάζουν την γενικότερη υγεία».

Η νέα έρευνα δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Neuron».